• دوشنبه ۲۲ خرداد ماه، ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۵
  • دسته بندی : سیاسی
  • کد خبر : 963-5392-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

جنگ بدر، آغازی بر پایان شرک و کفر

جنگ بدر که نخستین جنگ بزرگ مسلمانان و جامعه نوپای اسلامی با کفار بود سرآغازی شد تا شرک و کفر و نفاق از شبه جزیره عربستان رخت بربندد.

به گزارش ایسنا منطقه اصفهان، 17 رمضان مصادف است با وقوع جنگ بدر، جنگی که نخستین غزوه مهم پیامبر اسلام(ص) محسوب می‌شود و نتایج مهمی برای مسلمانان داشت. جنگ بدر در 17 رمضان سال دوم هجری میان سپاه قریش و سپاه مسلمانان رخ داد. حضرت محمد (ص) شخصاً فرماندهی سپاه 313 نفری مسلمانان را بر عهده گرفتند. در جنگ بدر حضرت علی (ع) و حمزه عموی پیامبر رشادت‌های زیادی از خود نشان دادند.

در این جنگ بسیاری از کفار قریش از جمله سران عالی‌رتبه به هلاکت رسیدند و جنگ خیلی زود با پیروزی مسلمانان به پایان رسید. منطقه بدر ناحیه‌ای سرسبز و برخودار از منابع آب در 150 كیلومتری جنوب مدینه است. بدر در محل پیوستن راه مدینه به راه کاروان‌رو مکّه به شام  قرار داشته و به سبب وجود آب، استراحتگاه کاروان‌ها بوده است.

برای برسی بیشتر ابعاد جنگ بدر و اینکه پیروزی در این جنگ چه دستاوردهایی برای مسلمانان داشت، خبرنگار ایسنا منطقه اصفهان با محمدعلی چلونگر- استاد تاریخ دانشگاه اصفهان به گفت‌وگو پرداخت که در ادامه می‌خوانید:

جنگ بدر جزء جنگ‌های دفاعی رسول‌الله است

محمدعلی چلونگر گفت: جنگ بدر در واقع اولین جنگ مهمی است که بین مسلمانان و کفار قریش اتفاق می‌افتد و می‌توانیم بگوییم بعد از یک سری عملیات و جنگ‌های در حد محدودی که مسلمانان با کفار داشتند این جنگ مهم در 17 رمضان سال دوم هجری اتفاق می‌افتد. جنگ بدر را می‌توان جزء جنگ‌های دفاعی حضرت محمد (ص) دانست. گرچه ظاهر این جنگ تهاجمی است اما قطعاً دفاعی است چرا که زمینه‌های وقوع جنگ را زمانی باید دانست که مسلمانان مجبور شدند از مکه به مدینه هجرت کنند.

وی در همین خصوص افزود: وقتی این مهاجرت انجام شد مسلمانان مجبور شدند مایملک خود را در همان مکه باقی بگذارند و از طرفی هم این اموال را کفار قریش مصادره کرده بودند و به نوعی در زمینه به دست آوردن این اموال یا احقاق حق در برابر این اموال بود که رسول‌الله حرکت‌هایی را در برابر قریش انجام دادند.

این استاد تاریخ دانشگاه اصفهان گفت: ماهیت حرکت حضرت محمد (ص) در برابر این ظلم قریش در قبال مسلمانان این بود که مهم‌ترین منبع درآمد قریش را که کاروان‌های تجاری آن بود را با مشکل مواجه کنند و از طریق نظامی مانع این شوند که کفار از طریق کاروان‌های تجاری‌شان قدرتمند شوند که در صورت قدرتمند شدن، آنان می‌توانستند مدینه را تحت فشار قرار دهند.

جنگ بدر نخستین حرکت گسترده مسلمانان علیه کفار بود

چلونگر تصریح کرد: به هر حال مسلمانان قصد داشتند راه‌های قدرتمند شدن دشمن را به نوعی ببندند. به همین دلیل در این زمینه حرکت‌های نظامی را رسول خدا سازمان‌دهی می‌کردند منتها قبل از جنگ بدر این تحرکات نظامی مسلمانان محدود بود. اما جنگ بدر یک حرکت گسترده و تمام عیار نظامی بود که شخص نبی مکرم اسلام(ص) هم در این جنگ حضور داشتند.

وی افزود: رهبری قریش متوجه این حرکت نظامی رسول‌الله شد به همین جهت از نظر نظامی کفار خود را کاملاً تجهیز کردند به‌طوری که تعداد کفار قریش در جنگ بدر 3 برابر مسلمانان بود(یکهزار نفر) و در صدد مقابله با دولتشهر مدینه برآمدند. دو طرف درگیر جنگ آمدند و در مابین مکه و مدینه و در محلی به نام بدر اردو زدند.

این استاد تاریخ دانشگاه اصفهان ادامه داد: سرانجام با وجودی که تعداد و تجهیزات سپاهیان قریش چند برابر مسلمانان بود اما در نهایت با رشادت مسلمانان و نصرت الهی کفار قریش شکست سختی را متحمل شدند که در این خصوص باید به درایت و مدیریت حضرت محمد(ص) نیز اشاره کنیم. قدرت مدیریت رسول‌الله از نظر نظامی توانست بهترین مکان برای جنگ در نظر گرفته شود و هم مشاوره‌های نظامی که از صحابه کارآزموده خود استفاده کردند صحنه نبرد نظامی را به نفع مسلمانان تغییر داد.

قریش نتوانست ننگ شکست را تحمل کند

چلونگر گفت: عمده سران و طوایف قریش در این جنگ به فرماندهی ابوجهل شرکت داشتند که بیشتر این سران و از جمله ابوجهل در جنگ بدر کشته شدند. بدون شک این شکست قریش پیامدهایی داشت. اول اینکه سران قریش در این جنگ کشته شدند و یک بحران عظیمی در میان قریش پدیدار شد. این شکست برای افرادی که در مکه اسم و رسمی داشتند قابل قبول نبود به‌طوری که "ابولهب" که از شرکت در جنگ بدر خود داری کرده بود نتوانست ننگ شکست را تحمل کند و چند روز بعد از غصه مرد.

وی بابیان اینکه ابوسفیان به دلایلی در جنگ بدر شرکت نکرد، تصریح کرد: ابوسفیان قبل از آغاز جنگ بدر کاروان تجاری خود را از مسیری دیگر به سلامت به مکه رساند. ابوسفیان شخصیتی سیاستمدار بود و وقتی احساس کرد صحنه صحنه‌ای خطرناک است سعی کرد به نوعی در این درگیری شرکت نکند.

 این استاد تاریخ دانشگاه اصفهان، اظهار کرد: اما به هر حال سران دیگر قریش زمینه جنگ بدر را فراهم کردند و دنباله رو ابوسفیان نشدند و در برابر سپاه اسلام صف‌آرایی کردند که اغلب آنان نیز کشته و تعدادی هم اسیر شدند. از طرفی هم موقعیتی برای سپاهیان مسلمان فراهم شد که بتوانند بزرگ‌ترین دشمن خود را در یک آوردگاه نظامی شکست دهند و این دستاوردی بود که نتایجش در شبه‌جزیره عربستان خیلی بزرگ بود.

جنگ بدر موقعیت مسلمانان را در مدینه تثبیت کرد

چلونگر گفت: یکی از نتایج مهم جنگ بدر این بود که ابهت و هیمنه قریش که خود را در شبه‌جزیره عربستان بی‌رقیب می‌دانست فروپاشید و از طرفی هم مسلمانان که قبل از جنگ بدر از سوی قریش و دیگر گروه‌ها در شبه‌جزیره به حساب نمی‌آمدند ابهت خاصی پیدا کردند و موقعیت قریش تضعیف شد.

وی بابیان اینکه برخی گروه‌ها از این پیروزی مسلمانان خشنود نشدند، ادامه داد: برخی گروه‌های یهودی از این پیروزی مسلمانان بر می‌آشوبند و نگران می‌شوند و به نوعی برای اینکه مسلمانان به عنوان تنها نیروی موجود در مدینه مطرح نشوند در صدد یک جنگ روانی بر علیه مسلمانان بر می‌آیند که نمونه آن گروه یهودی "بنی قینقاع" است که بعد از جنگ بدر مدعی می‌شوند که اگر قریش شکست خود در نتیجه کم همتی و نالایقی آنان بود، اما ما چنین نیستیم. بنابراین این گروه در صدد تضعیف موقعیت جدید مسلمانان است که البته موفق نمی‌شوند و با برخورد حضرت محمد (ص) مواجه می‌شوند.

 این استاد تاریخ دانشگاه اصفهان، خاطرنشان کرد: از زاویه دیگر اگر بخواهیم به جنگ بدر نگاه کنیم پیروزی در این جنگ سبب خودباوری در مسلمانان شد و آن‌ها دریافتند که می‌توانند در عرصه نظامی و سیاسی زمان خود حرفی برای گفتن داشته باشند.

امداد الهی در جنگ بدر مشهود است

چلونگر افزود: قرآن کریم هم در خصوص جنگ بدر زاویه دیگری را مطرح می‌کند و آن بحث امدادهای الهی است. از طرفی هم قرآن تصریح می‌کند که اگر مسلمانان در آرمان‌های الهی پایداری کنند خدا هم آن‌ها را یاری می‌کند. به هر حال زمانی امداد الهی شامل حال مسلمانان شد که آنان در راه خدا پایداری کردند.

وی گفت: بعد از جنگ بدر است که زمینه قدرتی یابی مسلمانان در مدینه تثبیت می‌شود و در آینده موجب گسترش قدرت آنان در سراسر شبه‌جزیره عربستان می‌شود.

این استاد تاریخ دانشگاه اصفهان در پاسخ به این سؤال که آیا مسلمانان در جنگ بدر به بخشی از اموال خود دست یافتند یا خیر؟ گفت: قرآن کریم در آیه‌ای قبل از جنگ تصریح می‌کند "که اذن جهاد به مسلمانان داده شده است چرا که مورد ظلم واقع شده‌اند." یکی از مصادیق ظلمی که بر مسلمانان رفته بود ضبط اموال آنان از سوی قریش بود. غنائمی که پس از جنگ بدر به دست مسلمانان افتاد و غنائم مهمی هم بود به هر حال بخش قابل توجهی از خسارت مسلمانان را مرتفع کرد.

چلونگر افزود: پس می‌توانیم بگوییم این غنائم با توجه به موقعیت ضعیف اقتصادی مسلمانان مدینه، کمک قابل ملاحظه‌ای به آنان کرد تا اقتصاد خود را سر و سامانی دهند و به موقعیت اقتصادی خوبی دست پیدا کنند.

کد خبرنگار: 13040

1445953973591_telisna3.jpg


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: