• دوشنبه ۱۳ شهریور ماه، ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۴
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 966-1594-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

ورقی از شناسنامه تصویری اصفهان

هزاران سال پیش انسان‌های نخستین تصاویری از شکار خود را بر دیوار غارها بر جای گذاشتند. این نقوش شاید برای مانا کردن نسل انسان بود و شاید برای حفظ فرهنگ اولیه انسان‌ها اما در این میان هر چه بود هنرمندان اولیه را به وجود آورد و حالا انسان بر روی دیوارها به زیبایی هنر می‌آفریند و به جرات می‌توان گفت نقاشی دیواری نخستین زایش راستین هنری انسان در سپیده دم تاریخ هنر بوده است.

به گزارش  خبرنگار ایسنا منطقه اصفهان، نقاشی‌های دیواری که در خیابان و کوچه‌ها می‌بینیم یکی از اشکال مختلف هنر است که با تاثیرات قوی بصری و آفرینش زیبایی و هماهنگی فرم و ریتم، نقش ارزشمندی در آثار معماری و زیباسازی شهری دارد شاید بسیاری از هنرها تاثیر خود را در طول تاریخ از دست داده و یا کم شده باشد اما نقاشی دیواری هنری است که از گذشته تا به حال توانسته پایدار بماند.

چندی است که در خیابان‌های اصفهان دیوارهایی را می‌بینیم که با نقاشی جان گرفته‌اند. نقاشی‌هایی که سرگذشت آنها به اجدادمان برمی‌گردد و برخی از آنها داستان‌هایی را روایت می‌کنند که از فرهنگ یک ملت سرچشمه گرفته است و در حقیقت هنر با ادبیات گره خورده تا خیابان‌ها رنگ بگیرد.

رضا تهرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه سپهر اصفهان و از مجریان طرح نقاشی‌های دیواری با بیان اینکه هوای شهر خاکستری است و به نشاط تصویری نیاز دارد به خبرنگار ایسنا گفت: آثاری که در اصفهان انجام شده بر اساس شرایط محیطی و ویژگی‌های فرهنگی طراحي شده است. امروزه شهرهای بزرگ در حال رشد هستند و بلند مرتبه سازی نیز باعث خستگی و ناراحتی روحی و روانی در شهر می‌شود، یکی از کارکردهای نقاشی دیواری ایجاد شادی و نشاط روحی روانی برای شهروندان شهرهای بزرگ است.

یادآوری داستان‌های ایرانی به مردم

وی ادامه داد: اصفهان شهری است دارای پیشینه تاریخی و فرهنگی ریشه‌دار و لزوم اجراي کارهای هنری مناسب برای دیوارها و فضاهای شهری در آن احساس می‌شود؛ با توجه به کارکردهای خوب نقاشی دیواری، می‌توان گفت که یکی از بهترین روش‌ها برای شادابی شهر است اما این کار در ابتدای راه است و اگر کارشناسان فن به درستی از آن استفاده کنند شاهد نقاشی‌های بهتری نیز خواهیم بود.

وی با اشاره به اینکه نقاشی‌هایی که بر دیوارهای شهر هستند به دو دسته کلی تقسیم می‌شود، گفت: تک نقاشی‌ها که در دسته اول جا می‌گیرند با رنگ و ویژگی‌های محیطی هر مکان اجرا شده‌اند و دسته دوم پروژه‌ای دانشجویی بود که در اسفند 95 توسط سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان آغاز شد و در آن حدود هفت هزار و 500 متر دیوار نگاره با مضمون داستان‌های ایرانی و مذهبی برای اولین بار در کشور نقاشی شد.

تهرانی افزود: این پروژه یک کار دانشگاهی بود و دانشگاه‌های سپهر، آزاد نجف آباد و سمیه در سه تیم، هر کدام مناطقی از شهر اصفهان را نقاشی کردند. در فراخوان اولیه‌ای این پروژه بیش از 150 اثر از طراحان مختلف به دبیرخانه ارسال شد که از این تعداد حدود 35 طرح به انتخاب هیئت داوران مناسب نقاشی دیواری تشخیص داده و در هر منطقه اجرا شد.

مجری طرح نقاشی‌های دیواری میدان ارتش و میدان لاله ادامه داد: اکثر این آثار بر روی دیوارهای بلااستفاده و حصار زمین‌های بایر انجام شد این یعنی استفاده درست از دیوارهایی که آلودگی تصویری ایجاد کرده بودند و علاوه بر اين با ذکر نام داستان‌ها مردم را که اغلب داستان‌های ایرانی را فراموش می‌کردند، هوشیار کردیم و این کار باعث شد ارتباط خوبی بین ادبیات و نقاشی برقرار شود.
شهرداری از نگاه تعاونی وار به نقاشی دیواری بپرهیزد

وی با اشاره به اینکه انجام این پروژه‌ها به حمایت مالی شهرداری نیاز دارد، گفت: متاسفانه امسال تامین بودجه با مشکل مواجه شد و باعث ناراحتی نقاشان و هنرمندان نقاشی دیواری شد که امیدواریم به زودی رفع شود.

تهرانی ادامه داد: شهر برای همه فرهنگ‌ها و سلیقه ها است و مردمی که در اصفهان ساکن هستند با توجه به پیشینه این شهر انتظار آثار فاخری را دارند و شهرداری نباید به هر کسی با پیشینه عملی ضعیف سفارش کار دهد و از نگاه تعاونی وار در این زمینه پرهیز کند و حداقل، توانمندی‌های هنری لازم را براي در دعوت از هنرمندان در نظر بگیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه سپهر با اشاره به اینکه اصفهان جز شهرهایی است که هنر شهری خود را جدی گرفته است، گفت: نقاشی دیواری یک هنر خصوصی نیست، بلکه کاملا عمومی است و میلیون‌ها نفر در اصفهان این نقاشی‌ها را می بینند و می‌تواند معرف شناسنامه تصویری از هنر این شهر باشد پس باید در تصمیمات هنری و فرهنگی شهر جایگاه ویژه‌ای در نظر بگیریم تا شاهد رشد آثار باشیم.

نقاشی دیواری نیاز به تیم‌های متخصص دارد

همچنین مجتبی طاهری، یکی دیگر از مجریان طرح نقاشی‌های دیواری اصفهان در گفت‌و گو با خبرنگار ایسنا با اشاره به اینکه نقاشی دیواری نیاز انکار ناپذیر فضای شهری است و بخش مهم آن در بستر شهر اتفاق می‌افتد، اظهار کرد: یکی از دغدغه‌های مهم مدیران شهری ارتقای کیفیت بصری شهر است تا حضور و ماندگاری هر چه بیشتر شهروندان در محیط شهر و تعامل آنها با یکدیگر اتفاق بیفتد. مهمترین رسالت کار شهری ایجاد همبستگی بین مردم است و وقتی کار شهری شروع می‌شود بین افراد در رابطه با یک موضوع واحد تعامل رخ می‌دهد.

وی با اشاره به پیشینه نقاشی دیواری، ادامه داد: بعد از پشت سر گذاشتن دوره صفویه و قاجار برخورد زیادی با نقاشی دیواری نداشتیم تا اینکه در دوران انقلاب و جنگ تصاویری از امام (ره) به ندرت نقاشی می‌شد. مدت زیادی از تعریف نقاشی دیواری در کشور نمي‌گذرد. تهران و حتی شهرهای اطراف اصفهان، خیلی وقت است که از نقاشی دیواری استفاده و از این شرایط گذار عبور کردند.

این طراح افزود: متاسفانه اصفهان سعی کرده که به دلایل مختلف از این موضوع کنار باشد و کار مشخصی انجام نداده است و از جمله این دلایل می‌توان به تاریخی بودن شهر اصفهان اشاره کرد که این به نوعی پاک کردن صورت مسئله است زیرا باید زمینه‌های مختلف هنر را در شهر داشته باشیم.

طاهری با اشاره به اینکه نقاشی دیواری یک بحث فرهنگی است و وقتی در یک شهر تاریخی مثل اصفهان شروع به ارایه یک کار مدرن کنیم بازخورد تدافعی ایجاد می‌کند، افزود: مردم و مخاطبان باید پذیرای یک طرح باشند و در اینجا نقاشی دیواری و هر کار شهری دیگری باید در بستر فرهنگی صورت بگیرد.

وی افزود: هدف سازی زیباسازی، هنرمند و خواسته مخاطبان با هم متفاوت است و این کار یک تعامل بین هنرمند ، شهرداری و مردم را می‌طلبد که در این تعامل هیچ یک به صد درصد یه خواسته خود نمی‌رسند هنرمند نمی‌تواند ایده آل خود را اجرا کند چون سفارش دهنده اجازه نمی‌دهد و سفارش دهنده اهدافی را دنبال می‌کند که هنرمند آن را دنبال نمی‌کند، این مرحله گذار باید طی شود.
این طراح ادامه داد: نقاشی‌های دیواری شروع یک تجربه برای مخاطب، هنرمند و شهرداری اصفهان است و قطعا مشکلاتی را به همراه خواهد داشت و نکته خوب این پروژه این است که با وجود مشکلات زیاد انجام شده است.

طاهری با اشاره به اینکه اگر مشکلی از لحاظ فنی و بصری ایجاد شود سازمان زیباسازی نیروهای حرفه‌ای ندارد تا مشکل را مورد بررسی قرار دهد، گفت: سفارش دهنده سازمان زیباسازی است که وابسته به شهرداری اصفهان است و افرادی که در این مجموعه فعالیت دارند تجربه کار مدیریتی دارند این در حالی است که در پروژه نقاشی دیواری باید سه فرد حرفه‌ای مجری کار زیباسازی باشند و دو نفر فارغ التحصیل رشته نقاشی به عنوان کارشناس طراحی در یک کمسیون مشاوره دهند اما متاسفانه در اصفهان هنوز تیم‌های متشکل از نیروهای متخصص وارد این پروژه نشده‌اند.
 
وی ادامه داد:  بیشتر کسانی که وارد این کار شدند نیروهای جهادی هستند و من به عنوان یک هنرمند به این دلیل که جامعه به نقاشی دیواری نیاز داشت وارد اجرای این پروژه شدم شروع این کار حتی اگر کار متوسطی باشد یک کار عالی است چون قدمی برای ایجاد کیفیت عالی در آینده است و امیدواریم کارها به سمت آثار کیفی حرکت کند. 

طاهری افزود: هنر خاصیتی دارد که ناخوداگاه موثر واقع می‌شود، همانقدر که ناهنجاری‌ها و ساخت و سازهای عجیب و مخروبه‌های خیابان‌ها اثر مخرب بر روی افراد می‌گذارد بازسازی هم می‌تواند تاثیر خود را بگذارد حتی اگر هیچ کس به آن توجه نکند، کار خوب اگر اجرا شود تاثیرات مفید خود را دارد.

همچنین زهرا فنایی، از مجریان طرح پروژه دانشگاهی نقاشی‌های دیواری با اشاره به نقاشی با مضمون داستان‌های ایرانی و مذهبی بر روی دیوارها اظهار کرد: پس از فراخوان سازمان زیباسازی به تمام دانشگاه‌هایی که رشته هنر دارند، سه دانشگاه سپهر، آزاد نجف آباد و سمیه اعلام آمادگی کردند و طرح‌هایی از کتاب‌های مولوی، سعدی و عبید زاکانی و ... انتخاب شد. با اشرافی که سازمان زیباسازی بر مناطق اصفهان داشت طرح‌ها ارایه و توسط گروه‌های دانشگاهی اجرا شد.

وی افزود: انتخاب طرح‌های اسطوره‌ای در ارتقا سطح فرهنگی و علمی مردم تاثیرگذار است به ویژه بعد از اینکه سازمان زیباسازی برای هر طرح یک خوانش گویا گذاشت و مردم می‌توانند با ارایه کد هر طرح داستان را کامل گوش کنند.

فنایی با اشاره به سطح طرح‌های که در شهر اجرا شده است، گفت: این نقاشی‌ها بر روی دیوارهای کوتاه بود در حالیکه تصاویر بر روی دیوارهای بلند متنوع‌تر است، اما طرح‌ها بر روی دیوارهای کوتاه بهتر جای می‌گرفت و این انتخاب داستان برای این دیوارهای کوتاه مناسب‌تر بوده است و به نوعی نمی‌توان در کل شهر تصاویر شهدا یا طبیعت کشید، مردم باید اشکال مختلف را در شهر ببینند و مهم این است که دیوارها از حالت یکنواختی خارج شود.

استادیار دانشگاه نجف آباد افزود: شهر در پروژه نقاشی دیواری پوسته ریزی کرد و مردم نیز از این آثار استقبال خیلی خوبی کردند، سازمان زیباسازی به خوبی هماهنگی‌های لازم را انجام داد و تا به حال دو بخش از هزینه‌های هنرمندان را پرداخت کردند و بخش کوچکی از آن مانده است.

گزارش از: رویا سادات مویدی، خبرنگار ایسنا منطقه اصفهان



انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: