• شنبه ۱۶ دی ماه، ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۱
  • دسته بندی : اقتصادی
  • کد خبر : 9610-2591-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

فرش دستباف، هنری زنده و روح بخش

بازار فرش دستباف اصفهان موزه ای از رنگ ها، خطوط، طرح ها و نقشه هایی است که روح را می نوازد و جان را صیقل می دهد، روزی روزگاری همین فرش ها معرف هنر ایرانیان بود و با صادراتش بخشی از فرهنگ اصیل ایرانی به سرتاسر جهان صادر می شد.
 
به گزارش ایسنا- منطقه اصفهان، اما حالا دیگر بازار فرش نه آن رونق قبل را دارد و نه بافندگان انگیزه سابق را. آمار صادرات فرش دستباف ایران نسبت به سال های قبل کاهش یافته و بسیاری از بازارها از دست رفتند، اما هنوز فرش دستباف ایران جایگاه خاص خودش را در دنیا دارد.

بازار این کالا راکد و بی رونق است و هر سال وضع فروش بدتر می شود، این گفته یکی از فروشندگان فرش دستباف در میدان نقش جهان اصفهان است، "بیشتر خریداران از قشرهای متوسط رو به بالای جامعه هستند. افراد متوسط قالی های ارزان تر خریداری می کنند. البته بیشتر مردم به علت قیمت های بالای فرش دستباف و نداشتن سرمایه کافی، فرش ماشینی را ترجیح می دهند".

رضا میری ادامه می دهد: برخی مغازه های خاص که در ردیف بازار فرش نیستند و به صورت پراکنده در شهر و اطراف میدان نقش جهان قرار دارند، با آژانس های مسافرتی قرارداد دارند و با گرفتن حدود۴۰ درصد از مبلغ فروش، گرداشگران خارجی و حتی داخلی را به آن مغازه ها هدایت می کنند. این امر موجب می شود مغازه داران فرش را گرانتر از قیمت منطبق بر قیمت تعاونی به گردشگران به فروش برسانند و این موضوع به اعتبار فرش دستباف ایران آسیب می رساند.

"البته توریست های خارجی از این مساله مطلع شدند و به بازار اصلی فرش آمدند، اما بیشتر فروشندگان بازار فرش میدان در رده سنی میانسال هستند و زبان خارجی به مقدار کافی بلد نیستند و به تنهایی نمی توانند با هدایت توریست ها به مغازه های خاص مقابله کنند."

میری یکی از بزرگترین دغدغه هایش پس از 40 سال کار در حوزه فرش دستباف اصفهان کپی طرح ها و نقشه های فرش اصیل ایرانی توسط بافندگان هند و پاکستان است، "دستگاه ها، پشم و طرح های ایران و حتی متخصصان فرش ایرانی را به کشورهای چین، هند و پاکستان بردند و با استفاده از قشر محروم و دستمزدهای پایین فرش هایی بافته و با نام فرش ایرانی با قیمتی ازران تر به جهان عرضه می کنند".

قدرت خرید گرداشگران کم شده است

حاج کریم مشایخی فروشنده، که فرش هایش را از شیراز، اصفهان، قم و تبریز و به ویژه یلمه بختیار از چهار محال و بختیاری تهیه می کند، می گوید: در حال حاضر با توجه به شرایط اقتصادی کشورها، قدرت خرید گردشگران کم شده است، در سال های گذشته بیشتر گردشگران متقاضی خرید فرش دستباف با قیمت های دو الی سه هزار دلار بودند، اما الان فرش هایی با قیمت ۵۰ الی ۲۰۰ دلار می خواهند. به همین دلیل بیشتر مشتریان ما ایرانی هستند و استقبال بیشتری نسبت به مشتریان خارجی از فرش دستباف می کنند.

کنار مغازه حاج کریم، مغازه اوس احمد بود، تعدادی از فرش ها روی زمین پهن شده و زیر کفش مشتریان خاک می خورند، اما فرش آویخته به دار با رنگ های قرمز، نارنجی و زرد، نمای ویژه ای به مغازه قدیمی او داده بود، اوس احمد از وضعیت فروش ناراضی بود، " قبلا بازار با خرید گردشگران خارجی می چرخید، اما حالا آنها کمتر برای خرید به بازار فرش می آیند، اصفهان ظرفیت خوبی برای جذب گردشگر داخلی و خارجی دارد".

گردشگران خارجی بیشتر فرش دستباف ابریشمی قم و گلیم در اندازه های مختلف را می پسندند، "در گذشته توریست های آمریکایی فرش ها با ابعاد بزرگ مانند ۱۲ متری خریداری می کردند، توریست های انگلیسی و سویسی نیز مشتری فرش های ابریشمی، بزرگ و گران قیمت هستند، اما توریست کشورهای آلمان، چین و فرانسه خواهان فرش های دستباف با ابعاد کوچک هستند".

اوس احمد، قبلا شعبه ای در کشورهای دبی و آلمان داشته، اما به علت کاهش فروش این شعبه ها تعطیل شدند. خودش علت تعطیلی مغازه هایش را تبلیغات کم، مسایل سیاسی و روابط بین کشورها و بحران جهانی اقتصادی می داند و می گوید: کشورهای چین، ترکیه و پاکستان بازار فرش دستباف را با طرح فرش های دستباف ایرانی به دست گرفتند، البته خود ما نیز در بخش بازاریابی حرفه ای به روز نیستیم.

رونق بازارفرش با صادرات

بهزاد یمری، فروشنده نخ های پشمی، کرک و ابریشمی و وسایل تولیدی فرش دستباف است، وی می گوید: قیمت محصولات تولیدی فرش دستباف هر سال به نسبت معین ۱۸ الی ۲۰ درصد گران می شود. یکی از دلایل قیمت بالای فرش دستباف دستمزد بالای بافت آن است، به همین دلیل فروش فرش دستباف کم است. البته دستمزدها در ایران به علت تورم و افزایش قیمت مواد مورد نیاز نمی تواند کمتر از این مقدار باشد.

وی ادامه می دهد: باید برای صادرات فرش دستباف با توجه به قیمت تمام شده آن اقداماتی انجام داد، در حال حاضر فرش دستباف صادر نمی شود و در دولت قبل میزان صادرات آن بیشتر بود. البته قیمت فرش دستباف ایران نسبت به فرش های دستباف پاکستان، چین و هند بیشتر است، بنابراین طبیعی است که فروش آن کاهش یابد.

قیمت دستمزد بافت فرش ابریشمی برای هر صد گره ۲۳۰ هزار تومان است، دستمزد یک فرش دستباف ابریشمی شش متری ۶ و نیم میلیون تومان می شود. تولیدکنندگان برای هر صد گره فرش چشمی ۱۴۰ الی ۱۵۰ هزار تومان دستمزد پرداخت می کنند. "مقدار مواد مورد نیاز برای بافت فرش ابریشمی به طور میانگین ۴ الی ۵ میلیون تومان است و قیمت نهایی آن حدود ۱۰ الی ۱۱ میلیون تومان می شود و قیمت فروش آن ۱۳ الی ۱۴ میلیون تومان است، در ایران به علت تورم، وضع نامساعد اقتصادی، حجم کار بالا و داشتن کیفیت خوب هزینه بافندگی بالا است".

یمری می افزاید: زمانی که وضعیت بازار فرش دستباف نامناسب است، به اجبار فرش ها را با قیمت تولیدی به فروش می رسانیم. صادرات می تواند به رونق دوباره بازار فرش کمک کند. هم چنین با طرح و ایده های جدید می توان فرش را با قیمت کمتر و حفظ کیفیت آن در مدت زمان کوتاه تری تولید و به بازار عرضه کرد. کیفیت فرش دستباف با جارو کردن و پا خوردن بهتر می شود، اما نگهداری آن هزینه بر است، زیرا کالایی تجملاتی محسوب می شود.
 
بازارها را از دست دادیم

هم چنین مدیر عامل شرکت تعاونی تولید کنندگان فرش دستباف اصفهان در خصوص وضعیت بازار فرش دستباف به خبرنگار ایسنا_منطقه اصفهان می گوید: فرش دستباف، هنری زنده و روح بخش است که خواهان خود را دارد، اما عده ای نگاه تجملاتی و برخی هنری به این کالا دارند.

سعید بابا صفری با بیان اینکه بخشی از فرهنگ اصیل ایرانی با صادرات فرش دستباف به جهان صادر می شود، می افزاید: در گذشته در دیدارهای مقامات سیاسی و ... از ایران، فرش دستباف به عنوان یکی از هنرهای اصیل ایرانی به آنها هدیه داده می شد و برای ایرانیان بسیار ارزشمند است فرش بسیار نفیس ایرانی، کار استاد محمد صیرفیان، هنرمند اصفهانی و استاد بنام هنر فرش ایران در مقر سازمان ملل نصب شده است.
 
وی ادامه می دهد: برای سلایق مختلف طرح های متنوع فرش دستباف در نظر گرفته شده که قیمت های متفاوتی دارند، البته قیمت فرش دستباف شاید بالا به نظر برسد، اما فرش دستباف کالایی ماندگار و نسبت به کالاهای دیگر ارزش واقعی آن حفظ می شود.

بابا صفری نبود بیمه، دستمزد پایین و بی توجهی به وضعیت بافندگان را از جمله مشکلات فعالان این بخش می داند و می گوید: دولت باید لایحه قطعی برای بیمه بافندگان در مجلس تصویب و از آنان حمایت معنوی شود. البته سالانه بودجه ای برای حق بیمه بافندگان تصویب می شود، اما در اختیار مجلس قرار نمی گیرد. این موضوع باعث خروج تعدادی از بافندگان از بیمه و تحت پوشش قرار نگرفتن بافندگان جدید شد. البته این مشکلات را با مسئولان مربوطه مطرح کردیم و منتظر عملکرد آنان هستیم.

وی ادامه می دهد: کیفیت فرش های قاچاق و فرش های دستباف هند و پاکستان قابل مقایسه با فرش های ایرانی نیست و هنوز این فرش ها نتوانستند جایگزین فرش های ایران شوند، اگرچه چین نیز به عرصه فرش دستباف وارد شد، ولی بعد از مدتی کناره گیری و یکی از مشتریان خوب ایران شد. اما هند و پاکستان به علت بحران اقتصادی، قیمت کمتر و شناخت ناکافی جهان از فرش با کیفیت ایرانی، توانسته اند بازار جهانی را در دست بگیرند.  

مدیر عامل شرکت تعاونی تولید کنندگان فرش دستباف اصفهان می گوید: آمار صادرات فرش دستباف نسبت به سال های قبل کاهش یافته و بازار آمریکا، اروپا و برخی از کشورهای خلیج فارس را به علت مشکلات سیاسی از دست دادیم. فرش دستباف تنها هنری است که سیاست دولت و نوسان قیمت دلار بر آن موثر است. یکی از بندهای برجام نیز برداشتن تحریم فرش دستباف بود.

گزارش از: فاطمه علمداری، خبرنگار ایسنا منطقه اصفهان
1445953973591_telisna3.jpg

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: