• سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۷ - ۱۲:۴۱
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 972-8694-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

طهماسب:

کار با عروسک راحت تر از کار با بازیگر است/متاسفم در اصفهان زندگی نمی کنم

شبی با ایرج طهماسب، مردی که پشت لبخندهای کوتاهش حرف‌های زیادی برای "نه گفتن" که به "تصویر کشیدن" در قاب تلویزیونی، داشت. چندان اهل سخنرانی و الفاظی های پشت تریبونی نبود. بسیاری از لبخندهای همراه با اخم ایرج وقتی در صورتش نقاشی می‌شد که نام "کلاه قرمزی" بر زبان می‌آمد.

به گزارش ایسنا-منطقه اصفهان و به نقل از ستاد جشنواره ملی فیلم کوتاه حسنات، ایرج طهماسب اصرار عجیبی برای حرف نزدن از کلاه قرمزی داشت، اما اصرارهای او با سوال های متعدد حضار در مورد چند و چون ساخت این فیلم تا سرنوشت و آینده کلاه قرمزی راه به انکار برد.

فریدون خسروی که مجری این مراسم بود سعی داشت با مدیریت سئوالات این خواسته طهماسب برای حرف نزدن از کلاه قرمزی را برآورده کند اما کنجکاوی و شاید هم عشقی که از کلاه قرمزی در طول این سال‌ها بر دل همه بچه‌های ایرانی مانده است، همه این نقشه‌ها را نقش بر آب می‌کرد.

ایرج طهماسب نه مغلوب سماجت سوال های مکرر از کلاه قرمزی بلکه مغلوب محبوبیت عروسک‌هایی شد که شاید فکرش را نمی‌کرد روزی برای فرار کردن از تکرار قصه تولدشان ناگزیر متوسل به لبخندهای همراه با اخم و گاهی بلند شدن از روی صندلی‌اش و کشیدن نفس عمیقی به نشانه اکراه، شود.

طهماسب با زیرکی هرچه تمام سعی داشت که در این بازی هم دل بچه‌هایی که تصویری مهربان از "آقای مجری" از او در ذهن خود دارند را برهم نزند و هم حرف اول خود برای سوال نپرسیدن و حرف نزدن از کلاه قرمزی را به روی کرسی شبی با "ایرج طهماسب" بنشاند.

هرچند به گفته فریدون خسروی، وظیفه جشنواره ایجاد این رویارویی است و موضوع این نشست می‌تواند موضوع شگفت طنز باشد.

ایرج طهماسب مطلع سخنان خود را با ابراز شگفتی از زیبایی اصفهان آغاز کرد و گفت: متاسفم که در اصفهان زندگی نمی‌کنم چراکه این شهر بسیار زیباست. خوش به حال مردم اصفهان. به خصوص هنگامی که در بازار این شهر قدم می‌زنید، هنرمندان بسیاری با فروتنی در حال خلق اثری هستند که شاید در دیگر کشورهای دنیا بابت آن بسیار پز بدهند و ژست بگیرند.

فریدون خسروی با طرح این پرسش از طهماسب که حس شما نسبت به طنز چیست و از علت اینکه با این بخش به عرصه هنر آمده‌اید، چه بود؟ با این پاسخ طنازانه طهماسب روبرو شد : این موضوع شانسی بوده است!.وقتی آدم خیلی لجش می‌گیرد طناز می‌شود بنابراین راهی را پیدا می‌کند که آن را بگوید تا تصحیح شود. ما در خامی و بچگی ای که داشتیم از برخی عادات و صفات لجمان گرفت و تصمیم گرفتیم که بگوییم تا خوب شود.

خسروی: چرا در بیشتر آثار عروسک انتخاب می‌کنید ؟

طهماسب: با بازیگر کار کردن کمی سخت است و با عروسک کار کردن آسان تر است.

خسروی: آیا با انسان نمی‌شود برای انتقال داستان همسو شد؟

طهماسب: بچه‌ها متریال لازم دارند. بنابراین به دلیل رفتن سراغ دنیای کودکان مجبور شدیم که عروسک به کار ببریم.

خسروی: تا حالا فکر کردید چرا بچه‌ها با عروسک مانوس هستند؟

طهماسب: بچه‌ها بهتر از ما هستند، ما مقرراتی هستیم بچه‌ها زندگی را ساده نگاه می‌کنند و هرچیزی تکان می‌خورد برای آن‌ها جالب است بنابراین هر چیزی را
 قبول می‌کنند و حتی با عروسک‌هایی که تکان نمی‌خورند هم حرف می‌زنند.از نظر بچه‌ها عروسک مضحک نیست و موجودی است که می‌تواند، باشد مثل اینکه
 افرادی در مریخ اینگونه زندگی می‌کنند.

خسروی: یک تعریف شیرین از بچه بگویید؟

طهماسب: بچه لطف و معجزه ای است که خداوند اعطا کرده است. اساسا خلقت معجزه است و از نظر من موجود کوچکی مثل بچه که کم کم بزرگ می‌شود بسیار حیرت انگیز است و هر بچه که به دنیا می‌آید من متعجب می‌شوم که عجب! این شکلی‌اش هم آمد!

بچه‌ها بسیار متنوع، عمیق و پیچیده هستند و جالبی ماجرا اینجاست که این موجودی که با آن شوخی می‌کنیم بعد مهندس، سیاست مدار،‌ رئیس جمهور و …. می‌شود اما وقتی می‌بینم با بچه‌ها مثل خودمان رفتار نمی‌کنیم، دلم می‌گیرد. بچه‌ها خیلی باشخصیت و محترم هستند اما گاهی در حد حیوانات با آن‌ها برخورد می‌کنیم و آن‌ها را تحویل نمی‌گیریم.

خسروی: به نظر شما اگر آدم بزرگ‌ها شبیه بچه‌ها باشند انسان ترند؟

طهماسب: تک تک ما انسان‌ها خوب هستیم، از دیگران بهتریم و این جادویی است که فکر می‌کنیم از دیگران بهتریم.

خسروی: چگونه از چیزهایی که اصطلاحا  لجت می‌گیرد و تلخ است، تعبیر معناگرایانه می‌کنی و در طول دهه ه ها هم زنده می‌ماند؟

طهماسب: من نمیدونم! مثلا یک تاجر آهن به شما می‌گوید که چگونه پولدار می‌شود؟! اما جالب است که از یک هنرمند می‌خواهند همه فوت و فن خود را بگوید!هنر خیلی اصول دارد و اگر شما اصول را یاد نگیرید هرگز نمی‌توانید یاد بگیرید و باید دوره آموزشی را بگذرانید و تحقیق و پژوهش داشته باشید.هنر امری تجربی است و باید سابقه آموزشی هم داشته باشید اما جالبی هنر و سبک‌ها این است که مدام در حال تغییر است.

می‌توان یک به یک و ژانر به ژانر در مورد هنر حرف زد اما در مورد کلیت هنر حرف زدن سخت است چراکه باید یاد گرفت و تجربه کرد.ما هم با کار کردن روش‌های تجربی را به دست می‌آوریم چون مدام مردم با سلیقه تر می‌شوند و با هر موضوعی نمی‌توان آن‌ها را خنداند چون خیلی باهوش هستند.

خسروی: چگونه می‌توان در بورس هنر ماند به طوریکه بعد از گذشت سال‌ها مردم هنوز با عروسک‌های شما همزاد پنداری می‌کنند؟

طهماسب: اول باید دانش و مطالعه داشت و بعد مراحل تجربی را گذراند. و در هر مرحله ای و مدام باید برای جذب کردن و گفتن حرف خود شخصیت و قصه جمع آوری کرد.هنرمند تعطیلی ندارد و باید شب و روز کار کند.

خسروی: آیا تاکنون در هدف گیری یا طرح داستان اشتباه کرده‌اید؟

طهماسب: بله قطعا.

خسروی: مثال می‌زنید؟

طهماسب: خیر!

خسروی: آیا تاکنون کاری را خواسته‌اید و نشده است؟

طهماسب: وقتی فیلم، "دختر شیرینی فروش" را می‌نوشتیم دوست داشتیم پیروز شویم و وقتی نسخه اول را نوشتیم گفتیم پیروز شدیم بعد دیدیم نه و بعد سوم و بعد دفعه چهارم تا در نهایت به نسخه پنجم رسیدیم که یا خسته شدیم یا به نتیجه رسیدیم که این بهترین نسخه است. در همین پروژه وقتی اولین نسخه را فکر کردیم خوب است اما بعد دیدیم نه خوب نبود، شکست خوردیم! بنابراین بهتر است به چیزهای خوب زندگی نگاه کرد و جلو رفت

بعد از طرح چند پرسش از سوی فریدون خسروی، تریبون طرح سوالات و البته بیشتر تشکرها و خاطره بازی‌های بچه‌ها با مجموعه کلاه قرمزی، به دست حاضران در نشست رسید که در جواب یکی از دانشجویان که از طهماسب پرسید: آیا عروسک‌هایی که سال به سال به مجموعه کلاه قرمزی اضافه می‌کنید آن‌ها را زندگی کرده‌اید؟

طهماسب: من تصمیم دارم راجب کلاه قرمزی حرف نزنم.

هرچه به پایان جلسه نزدیک تر می‌شدیم، لجاجت حاضران برای پرسیدن و کند و کاو از زندگی کلاه قرمزی هم به اوج خود نزدیک می‌شد و امتناع‌های محترمانه "آقای مجری" هم مانع از تکرار سوالات در این خصوص نشد به طوریکه وقتی میکروفن به دانشجوی دیگری رسید او باز هم از نحوه تولد کلاه قرمزی از طهماسب جویا شد که طهماسب این گونه پاسخ داد:

طهماسب: جواب دادن به این سوال سخت است. این مجموعه بیش از 20 سال است که ساخته شده و یادم نمی‌آید چگونه ساخته شد اما پیگیری اصل کار بود.اینکه،

 مثل مغازه ای که اول یک بغالی است اما بعد کم کم به آن جنس اضافه می‌شود و تبدیل به یک هایپر می‌شود بود (که در طول زمان رشد یافت)، هنر کم کم اتفاق می‌افتد و تصمیم گیری ندارد اما باید پیگیری کرد. اینگونه نیست که یک دفعه تصمیم بگیریم که فیلم بلند بسازیم بلکه اول باید فیلم کوتاه بسازیم.

دانشجو: سینما این روزها به سمت طنز و کمدی می‌رود و برخی طنزها لوده بازی است آیا طنزهایی که پرداخته می‌شود آیا اصول طنز را دارد؟

طهماسب: من فیلم طنز جدیدی اخیرا ندیدم. فیلم کمدی الان داریم اما گاهی وقت‌ها موضوع جالب نیست که آدم دوست ندارد.

یکی از حضار: آیا ایرج طهماسب که ما او را همواره با روی خوش در تلویزیون دیده‌ایم و همه به او علاقه دارند، برای افرادی که نیاز به آموزش و کمک شما هم دارند، همواره در دسترس است؟

طهماسب: من متوجه منظورم شما در مورد در دسترس بودن نشدم من به عنوان یک خدمه وادی هنر تدریس می‌کنم، ورک شاپ می‌گذارم تا به کسانی که علاقه مند

 هستند این کار را منتقل کنم. خوشبختانه الان جوان‌های بااستعدادی آمده‌اند که ما باید کم کم کنار برویم. این وادی ادامه دارد و هروقت که جوانان نیاز به کمک داشته‌اند به یاری آن‌ها رفته‌ام و با آن‌ها صحبت کردم و در حد که نمیرم در دسترس هستم. (با خنده)

یکی از حضار: در مورد حمید جبلی صحبت کنید؟

طهماسب: آقای جبلی هنرمندی بهتر از من است و ما دو نقطه مقابل هم هستیم و هیچ ربطی به هم نداریم و میزان دعوایی که با هم داشتیم زیاد بوده و دو سلیقه
 متفاوتیم و صد در صد متفاوتیم. گاهی سلیقه من به به کار می‌آید، گاهی سلیقه جبلی که البته این یک نظام کار کردن است.فردی که با افراد مشابه خود کار کند به هیچ جا نمی‌رسد و اگر با ضد خود کار کند به جایی می‌رسد.

من و حمید جبلی با هم بچه محل بودیم. او فرد بسیار دقیق، باهوشی و انسان عجیبی است و اگر اکنون در این جلسه بود و این جمعیت را نگاه می‌کرد تک تک آدم‌ها را با جزئیات و لباس‌هایشان برای من تعریف می‌کرد.

در کل ما نسل عجیبی بودیم و خیلی در نوجوانی کتاب می‌خواندیم، تئاتر می‌رفتیم و موسیقی گوش می‌دادیم و من هم خیلی کتاب به خصوص قصه خوانده‌ام.

دانشجو: آیا شما در روانشناسی و جامعه شناسی مطالعه داشته‌اید؟

طهماسب: مگر می‌شود آدم بی سواد باشد و بعد برای ملتی بخواهد کار کند. شما باید دائم مطالعه کنید. باید در مورد جامعه شناسی، سیاست اقتصاد و فرهنگ بلد باشید چراکه در (فیلمسازی) برای همه حرف می‌زنید و وقتی برای همه حرفی می‌زنید باید حرف زدن را بلد باشید. حرف زدن در تلویزیون کار سختی است و باید باسواد باشیم چراکه همه اقشار پای تلویزیون نشسته‌اند.

دانشجو: من در جشنواره‌های مختلف جوایز متعددی برای بازی در فیلم‌های کوتاه گرفته‌ام اما احساس می‌کنم هنرمندان بزرگ و مسئولان جشنواره فقط از روی
 تکلیف به ما جایزه می‌دهند و احساسی در مقابل ما ندارند، نظر شما برای اینکه بتوانم در این عرصه بمانم و کار کنم چیست؟

طهماسب: شما فکر کنید اثری که می‌سازید برای 400 سال آینده است یعنی این قدر دوراندیشی داشته باشید. مثل حافظ و سعدی که فکر نمی‌کردند برای شهر خود
 کار می‌کنند بلکه برای همه مردم دنیا این مطالب را گفته‌اند و اگر دوراندیشی داشته باشید دست از جشنواره و تایید ها هم دارید و کار می‌کنید.

خسروی: در مورد کار کردن خود از خط جدی به طنز هم بگویید.

طهماسب: آن زمان که من کار هنر را شروع کردم انقلاب شده بود و گاهی به ما می‌گفتند اینجا و گاهی آنجا باشید، ما هم تنها به این فکر می‌کردیم که سینما و هنر حفظ شود و با شرایط الان فرق داشت و ما فقط کار می‌کردیم که چیزهای خوبی که داریم از بین نرود.

دانشجو: شنیده شده که وقتی شما می‌خواهید عروسک جدیدی را وارد کار کنید، عوامل مجموعه کلاه قرمزی را مدتی قرنطینه می‌کنید، آیا این موضوع صحت دارد؟

طهماسب: هر کاری می‌کنیم از دست کلاه قرمزی خلاص نمی‌شویم. من اعتقاد قلبی دارم که همه افراد دنیا هنرمندیم و هر کسی می‌تواند یک بار یک شعر خوب بگوید، یک بار یک موسیقی خوب بنوازد و هر کس استطاعت دارد یک بار هنرمند باشد و در برخی تعدد این کارهای خوب بیشتر می‌شود و تبدیل به هنرمند می‌شود!.

همه می‌توانند برای یک نقشی بازیگر باشند و کافی است شما به عنوان کارگردان به شخص اعتماد به نفس دهید تا آن را بروز دهد. من شیوه کاری که انجام می‌دادم این گونه است که اگر شخصی می‌آمد این نکته را جست و جو می‌کردم که کجای وجودش خوشمزه است. بنابراین اگر کارهنری می‌کنید توصیه می‌کنم که به همه به چشم مثبت نگاه کنیم.

در ادامه این جلسه کامبوزیا پرتوی در خصوص ایرج طهماسب گفت: من همیشه آرزویم بود که بچه‌ها را جدی بگیریم. آقای شاملو اوایل انقلاب دو نوار در مورد بچه‌ها بیرون داد که یکی خیلی سبک بود اما پشت اثر دیگر قصه ای بود که سخت بود و گفتیم چرا اینگونه است که گفت "همیشه ما خم شدیم برای بچه‌ها حالا بگذاریم کمی بچه‌ها سرشان را بالا بیاورند که بفهمند ما چه می‌گوییم". در کلاه قرمزی هم همین است.

برای سه کار با طهماسب همکاری کردم و آخرین کار هم "گربه آوازه خوان" بود که یک عروسک دست ایشان بود و همه دور ایشان جمع می‌شدند و عروسک را باور می‌کردند و مهارتی که طهماسب در این زمینه دارد بسیار جالب بود والان هم کلاه قرمزی خیلی خوب است.

دانشجو: آیا تاکنون شده بگویید نمی‌خواهم کلاه قرمزی را ادامه دهم؟

طهماسب: من که همواره در همه شرایط کار کرده‌ام. وقتی عید همه می‌روند تعطیلات من کار می‌کنم و کوتاه نیامده‌ام اما گاهی شرایط کار آنقدر سخت می‌شود که نیاز است تا آرام تر شویم و دوباره کار کنیم. مجموعه کلاه قرمزی پروژه ای خیلی پیچیده با ظاهر ساده است.

دانشجو: اگر سیاست صدا و سیما این باشد که فقط دو عروسک از مجموعه کلاه قرمزی را انتخاب کنید کدام را انتخاب می‌کنید؟

طهماسب: من هیچ وقت به حرف صدا و سیما گوش نکردم! به خود آقایان هم گفتم که من خود صدا و سیما هستم. من افتخار می‌کنم در تلویزیون کار می‌کنم.

محسن امیریوسفی، داور جشنواره حسنات هم در مورد ایرج طهماسب گفت: ایرج طهماسب شدن خودش یک فیلم است. اینکه بحث کودک جلو چشم ماست اما از آن
 غافل بودیم که شما آن را احیا کردید بسیار قابل ستایش است.

دانشجو: رابطه اخلاقیات با طنزپردازی چیست؟

طهماسب: ما دو دسته هنرمند داریم؛ افرادی که هنر را به عنوان شغل انتخاب می‌کنند و برای درآمدزایی کار می‌کند. بنابراین به هر راهی می‌رود تا پول بیشتر فراهم کند و هنرمند دیگر هم منظورش غیر از دسته اول است که تعریف این هنرمند خیلی سخت است و این هنرمند ناچار است که این کار را انجام  دهد.هنرمندان دارای ویژگی خاصی هستند اما خصیصه خاصی را در درون خود دارند.

دانشجو: در مورد نگارش کتاب سه قصه خود هم بگویید.

من کتابی نوشتم با عنوان سه قصه که توصیه می‌کنم بخوانید. مقالاتی هم در دست نوشتن دارم.

تینا پاکروان هم در ادامه این جلسه در مورد ایرج طهماسب گفت: شما با بلیت هیچ کسی سوار هیچ وسیله ای نشدید و این تقدیر و قدردانی را از ما دارید چراکه ما شما را با عشق دوست داریم. ما همیشه می‌شنویم که شما و حمید جبلی در فیلم‌های دیگران بازی نمی‌کنید و این حسرت را بر دل ما می‌گذارید و گاهی برخی نقش‌ها را شما می‌توانید احیا کنید اما چرا آن را دریغ می‌کنید؟

طهماسب: گاهی متنی که وجود دارد به درد ما نمی‌خورد اما اگر کاری باشد که از پس ما برمی آید و بخشی از وجود ما را در آن داشته باشد، حتما می‌پذیریم. البته من سخت سلیقه هم هستم.

دانشجو: گاهی احساس می‌شود که مجموعه کلاه قرمزی را شما با عنوان بچه‌ها اما برای بزرگ‌ترها ساخته‌اید، آیا واقعا همینطور است؟

طهماسب: در مورد بچه‌ها و بزرگ‌ترها میزان اطلاعات است که با هم فرق می‌کند وگرنه جانش یکی است. در اثر هم برای بچه‌ها و هم برای بزرگ‌ترها باید سهمی از اطلاعات گذاشت و در واقع کلاه قرمزی، family film (فیلم خانوادگی) است.

من سینمای کودک را قبول ندارم چراکه این نوع سینما فقط موضوعات آموزشی را شامل می‌شود در حالیکه در هنر فیلمسازی ژانر خانوادگی هم وجود دارد که بچه‌ها هم در آن هستند و داستان‌ها سبک، ساده و قابل فهم برای بچه‌ها است اما باید برای همه افراد خانواده هم اطلاعاتی بگنجانیم.

ما یک شکاف تاریخی در امر تربیت کودک داریم. قرن‌ها و قرن‌ها شیوه تربیتی اینطور بود که بچه به دنیا می‌آمد و در کنار خواهر و برادر باید بزرگ می‌شد تا سریع آدم شود!. این تربیت شرق بود و تربیت غربی هم اینگونه بوده که بچه یه چیز خیلی متفاوتی است و باید بهتر از من شود و بچه را در یک ویترین می‌گذارند و مراقبت‌اند مبادا آدم مهمی نشود که اگر این شیوه ادامه یابد من قول می‌دهم بچه‌ها آسیب می‌بینند.

ما تربیت سنتی را باید تصحیح و ادامه دهیم و بدانیم همه هستند و هیچ کس از دیگری مهم‌تر نیست که اگر عادت کنیم، بچه، میانسال و بزرگ‌تر همه محترم‌اند خیلی از موضوعات ما حل شود.

دانشجو: آیا عمیقا احساس خوشبختی می‌کنید؟

طهماسب: در زندگی شخصی احساس خوشبختی می‌کنم اما در زندگی اجتماعی در کنار برخی آدم‌ها احساس نکبت و بدبختی می‌کنم و مثل همه گاهی خیلی عصبانی می‌شوم.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: