• چهارشنبه ۴ مهر ماه، ۱۳۹۷ - ۱۴:۲۸
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 977-1190-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

بخش دوم

پساب در مصارف تفریحی نباید میکروبی باشد

معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور در سال ۱۳۸۹، در نشریه شماره ۵۳۵ به تدوین و ابلاغ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب‌های برگشتی و پساب پرداخته که آنچه می‌خوانید مروری بر این گزارش است.

به گزارش ایسنا-منطقه اصفهان، در بخش نخست این گزارش عنوان شد كاربرد فاضلاب‌های تـصفیه شـده در كـشورهای مختلـف جهـان از دیـربـاز رواج داشـته اسـت. در كـشورهای پیـشرفته فقـط فاضلاب‌های تصفیه شده با رعایت ضوابط زیست محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرند. محور این قوانین حفظ سلامتی انسان، حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از آلودگی خاك و آب استوار بوده و در دوره‌های زمانی مشخصی مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور در ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب‌های برگشتی و پساب می‌گوید "شاخص‌های میکروبی و جلبک‌ها در پساب مورد استفاده در مقاصد تفریحی (همچون رودخانه‌های مصنوعی) اصلی‌ترین عامل محدودیت‌زا است".

امكان‌سنجی كاربرد پساب‌ها و آب‌های برگشتی در مصارف مختلف و تعیین محدودیت‌های كیفی مربوط، یكی از ابعاد با اهمیت در برنامه‌ریزی بهره‌برداری از این منابع محسوب می‌شود که در ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب‌های برگشتی و پساب که در سال 1389 منتشر و مصوب شده است به آن پرداخته شده.

در این ضوابط این گونه آمده که مصارف كشاورزی با توجه به حجم زیاد مورد نیاز، به عنوان یكی از مصارف اصلی پساب‌ها و آب‌های برگشتی محسوب می‌شود. از بین منابع مختلف پساب‌ها و منابع برگشتی، فاضلاب‌های خانگی به خاطر حجم زیاد و كیفیت مناسبتر بعد از طی مراحل تصفیه برای مصارف كشاورزی از اولویت بیشتری برخوردار هستند. در استفاده از پساب‌های خانگی برای مصارف زراعی توجه به خواص بهداشتی از جمله كلی‌فرم، فكال كلی‌فرم و تخم انگل‌های نماتودی از اهمیت بالایی برخوردار بوده و از عوامل محدودیت زا در انتخاب الگوی كشت محسوب می‌شوند.

پساب‌های صنعتی به دلیل حجم كم، پراكندگی و كیفیت متنوع و دارا بودن تركیبات مختلف از جمله فلزات سنگین و تركیبات شیمیایی، برای مصارف كشاورزی در اولویت آخر هستند. از بین پساب‌های صنعتی، پساب‌های مربوط به صنایع غذایی از ویژگی‌های كیفی مناسب‌تری برای مصارف كشاورزی برخوردار هستند. در صورت استفاده از این پساب‌ها برای مصارف زراعی توجه به غلظت فلزات سنگین، هدایت الكتریكی، تركیبات شیمیایی آلی و معدنی ضروری بوده و نیاز به رعایت ملاحظات زیست محیطی شدیدتری خواهند بود.

تغذیه مصنوعی، به ویژه در فصول غیر زراعی از اهمیت خاصی در بهره‌برداری از پساب‌ها و آب‌های برگشتی برخوردار است. در استفاده از این منابع برای تغذیه مصنوعی توجه به كیفیت آب، به ویژه تركیبات محلول از جمله نیترات و سموم از اهمیت خاصی برخوردار است. این تركیبات به واسطه حلالیت در آب قادر به نفوذ به آبخوان و تهدید كیفی آن هستند. مواد غیرمحلول در لایه‌های خاك فیلتر شده و قادر به نفوذ به آبخوان نیست. ذرات معلق و قابل ته‌نشین از شاخص‌های مهم دیگری است كه با ته‌نشینی و ایجاد گرفتگی در خلل و فرج خاك باعث كاهش كارایی این روش می‌شود.

از بین منابع اصلی پساب‌ها و آب‌های برگشتی استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده خانگی برای تغذیه مصنوعی به ویژه در فصول غیر زراعی مقدور بوده و در این زمینه، توجه به غلظت عناصر مغذی و مواد آلی محلول از ملاحظات و محدودیت‌های مهم به شمار می‌رود.

در زمینه زه‌آب‌های كشاورزی مهمترین عامل محدودیت‌زا، هدایت الكتریكی بالا، وجود سموم و علفكش‌ها و در درجه بعدی عناصر مغذی است. به همین دلیل استفاده از این منابع برای تغذیه مصنوعی در اولویت نبوده و در صورت الزام در استفاده، ملاحظات زیست محیطی شدید و پایش كیفی آبخوان از نظر عناصر مغذی، هدایت الكتریكی و سموم ضروری است.

از نظر كیفی عامل مهم محدودیت‌زا در استفاده از فاضلاب‌های تصفیه شده برای آبیاری فضای سبز، استاندارد بهداشتی آن است كه نیاز به كیفیت بالایی از نظر كلی‌فرم، فكال كلی‌فرم و تخم انگل "نماتود" دارد. این مسایل تا حد زیادی در آبیاری فضای سبز و جنگل‌كاری‌های بیرون شهر كمرنگ‌تر می‌شود. با توجه به اینكه اراضی زراعی در خارج از شهر متمركز بوده و فاصله نسبتا زیادی با شهر دارد، استفاده از زه‌آب‌های كشاورزی برای فضای سبز با مشكل مواجه بوده ولی امكان استفاده از این منابع در جنگل‌كاری و احداث كمربند سبز حاشیه شهرها وجود دارد.

با توجه به كیفیت پساب‌ها و آب‌های برگشتی و ماهیت مصارف تفرجی، مهمترین شاخص‌های محدودیت‌زا، شاخص‌های میكروبی، میزان جلبك و اكسیژن محلول و وضعیت ظاهری آب (طعم، بو و رنگ) است. شاخص‌های میكربی كه به طور معمول در كشورهای دیگر برای كیفیت آب تفرجی پیشنهاد شده است، پارامترهای كلی‌فرم كل، كلی‌فرم مدفوعی، اشرشیاكلی و انتراكوكی است كه در چند سال اخیر دو مورد آخر یعنی اشریشیا و انتراكوكی بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. با توجه به محدودیت‌های كیفی در این مصارف امكان استفاده از زه‌آب‌های زراعی و فاضلاب‌های تصفیه شده شهری و صنعتی مقدور نیست.


منبع: نشریه شماره 535 دفتر نظام فني اجرايي معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: