• شنبه ۵ آبان ماه، ۱۳۹۷ - ۱۳:۵۴
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 978-1694-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

خیالی نگاری در عرصه پارچه های قلمکار

 آیین افتتاح نمایشگاه آثار مرحوم استاد عباس گیاهی و نشست «خیالی نگاری در عرصه پارچه های قلمکار» عصر روز چهارم آبان ماه از سوی حمام موزه علیقلی آقا برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ایسنا-منطقه اصفهان، این مراسم با سخنرانی زینب حکمت، پژوهشگر و محقق در عرصه نقاشی های خیالی نگاری در زیر سقف بازارچه علیقلی آقا آغاز شد. حکمت سخن خود را با طرح این سوال آغاز کرد که چرا نقاشی های خیالی نگاری به دست فراموشی سپرده شده و نسل امروز تصور روشنی از آن در ذهن ندارد؟

وی ادامه داد: نقاشی خیالی نگاری و قهوه خانه ای دو سبک نقاشی در فرهنگ کهن ایران است که در اماکن عمومی مانند حمام، قهوه خانه، بازار و ... که محل رفت و آمد عامه مردم بوده بر روی دیوارها، پرده ها و پارچه ها نقاشی شده و در معرض تماشای مردم قرار می گرفته است.

اين پژوهشگر عرصه نقاشی های خیالی نگاری افزود: نقاشی خیالی نگاری نوعی از نقاشی است که از ذهن و خیال هنرمند سرچشمه می گیرد و به وسیله قلم مویی که از دم الاغ و یا یال اسب تهیه شده بر روی بوم یا پارچه اجرا می شود. آغاز این هنر را از دوره آل بویه دانسته اند و در دوران صفویه و قاجار رونق زیادی در میان مردم داشته است.

حكمت، کارکرد رسانه ای را مهمترین کارکرد هنر خیالی نگاری دانست و اظهار کرد: در گذشته مردم از ابزار رسانه ای بی بهره بوده اند و رادیو، تلویزیون و ... در دسترس آنها نبوده است. به همین دلیل نقاشی ابزار ارتباطی آنها شناخته می شده است. در این نقاشی ها باورهای مذهبی و دینی به مردم القا می شده که به ویژه درباره واقعه عاشورا آثار زیادی در آن دوران شکل گرفته است.

وی افزود: خیالی نگاری در عصر صفویه و البته دوره قاجار و دوران مشروطه رونق فراوانی پیدا کرد تا به انتقال حس مبارزه طلبی و مقاومت در مردم بپردازد. تا قبل از دوره صفویه این هنر با رنگ های گیاهی و معدنی انجام می شد ولی با ورود رنگ و روغن، این نوع رنگ مورد استفاده هنرمندان قرار می گرفت.

اين محقق مضامین اصلی نقوش حک شده بر پارچه های قلمکار را هشت مضمون دانست و گفت: پارچه های قلمکار که از دوره غزنویان و ایلخانان شکل گرفته از مضامین داستان های کهن، مذهب، حماسه، رزم، بزمی و عامیانه، تک چهره، بناهای باستانی و نقوش گیاهی برخوردار بوده است.

وی افزود: برخی از خصوصیات خیالی نگاری ها شامل ساختار روایی روان، مرکزیت یک روایت اصلی، ترکیب بندی فشرده، استفاده از نشانه های زبانی، صراحت و سادگی بیان، ناپیوستگی زمانی و مکانی، ترکیب بندی قاب قابی، تقابل نیروهای خیر و شر، نمایش تصاویر پادشاهان و رجال و استفاده از نشانه های فر و شکوه است.

حکمت از استاد عباس گیاهی به عنوان آخرین بازمانده از نسل خیالی نگاران اصفهان نام برد و گفت: این هنرمند از روحیه ای بسیار ساده، شاعرانه با احساساتی لطیف برخوردار بود و عشق و ارادت بسیاری به محضر حضرت اباعبداله(ع) داشت. نقاشی های استاد گیاهی از اصول آکادمیک برخوردار نیست و با رنگ هایی محدود در قالبی ساده طراحی شده اند.

وی با تاکید بر اینکه نباید اجازه داد هنرهایی همچون خیالی نگاری به دست فراموشی سپرده شود، گفت: اداره میراث فرهنگی و شهرداری دو متولی برای حفاظت از این میراث ارزشمند هستند. آنها می توانند از طریق مخاطب شناسی و تعیین نیازهای مخاطبان به زنده کردن این هنر در اماکن عمومی بپردازند.

اين پژوهشگر عرصه نقاشی های خیالی نگاری افزود: بخشی از هنر خیالی نگاری در گذشته با خرافات و باورهای غیرقابل قبول ترکیب شده است که می توان ضمن حذف این بخش، به احیای بخش دیگر آن به عنوان یک رسانه در انتقال باورهای مذهبی و ملی مردم اقدام کرد.

به گزارش ایسنا، بازدید از نمایشگاه آثار استاد عباس گیاهی بخش دیگر این برنامه بود که در فضای دلنشین حمام موزه علیقلی آقا انجام شد. هم چنين همزمان با این بازدید سه مستند «پرده» ساخته مصطفی حیدری، «فرهنگ ما» ساخته غلامرضا مهیمن و «صورت خوانی» ساخته هادی آفریده به نمایش درآمد.

نمایشگاه آثار خیالی نگاری در عرصه پارچه های قلمکار تا 15 آبان ماه همه روزه از ساعت 9 الی 19 برای بازدید عموم علاقمندان در محل حمام موزه علیقلی آقا دایر است.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: