• جمعه ۱ شهریور ماه، ۱۳۹۸ - ۱۴:۱۸
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 986-494-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

بررسی "تاریخ اندیشه ایرانی"

«تاریخ اندیشه ایرانی» کتابی نوشته آزرمیدخت فرهیخته والاست که به اندیشه، فرهنگ و آیین ایرانیان در عهد باستان می‌پردازد.  

به گزارش خبرنگار ایسنا-منطقه اصفهان، نشست نقد و بررسی «تاریخ اندیشه ایرانی» شامگاه 31 مردادماه با حضور نویسنده این اثر و اصغر محمودآبادی و فریدون اللهیاری در شهر کتاب اصفهان برگزار شد.

نویسنده «تاریخ اندیشه ایرانی» در ابتدا، هدف از برپایی این نشست را بررسی بازخورد اثر دانست و گفت: همه نویسندگان همه رخدادهای اجتماعی را از سده هیجدهم اروپا آغاز می‌کنند و معتقدند قبل از این دوره هیچ اتفاق فرهنگی در هیچ جای جهان رخ نداده است. به‌این‌ترتیب، دانشمندان مشرق زمین و ایرانی نادیده گرفته می‌شوند.‌

آزرمیدخت فرهیخته والا ادامه داد: نویسندگان بزرگ ما دقیقاً از هزاران سال پیش به ‌گفتمان اندیشه شناسی و میراث اندیشه شرقی پرداخته‌اند و با مطالعه تاریخ طبری، اشاراتی از این نوع گفتمان را می‌توان دید. در کتاب مسعودی، حمزه اصفهانی و حتی در میراث بزرگ متون جغرافیایی ایرانی با نام «مسالک و ممالک» نیز به اندیشه و آداب و رسوم انسان شرقی، ایرانی و مسلمان پرداخته‌شده است.

وی افزود: بر همین اساس می‌توان گفت که ما با یک  پیشینه  دو یا سه هزار ساله روبرو هستیم و در کتاب تاریخ اندیشه ایرانی تلاش شده تا میراث اندیشه شناسانه انسان شرقی و به‌ویژه انسان ایرانی از هزاره پنجم پیش از میلادی تا سده هفتم میلادی (پایان عهد ساسانی) به تصویر کشیده شود.

وی خاطر نشان کرد: بحث اصلی ما در این کتاب، منبع شناسی و گردآوری منابع مستدل است بنابراین خواننده در آن با یک‌ منبع پر داده، پرمنبع و در عین حال پراکنده روبروست.

این نویسنده گفت: در این کتاب به سلسله‌های سیاسی نگاه نشده بلکه دوره‌های تاریخی در بستر تحولات فکری و فرهنگی دنبال شده و با نگاهی دیگر به منابع انسانی و فکری پرداخته‌شده است.

سپس، اصغر محمودآبادی،استاد تاريخ دانشگاه اصفهان سخنش را با گفتن بیت «به دریا رفته می‌داند، مصیبت‌های طوفان را» آغاز کرد و گفت: آن‌ها که قلم برمی‌دارند و شروع به نوشتن می‌کنند رنج بسیار می‌برند. اراده، شجاعت و ثبات قدم را می‌توان در اثر تازه دکتر فرهیخته والا مشاهده کرد و کتاب «تاریخ اندیشه ایرانی» خدمت شایانی به تاریخ ایران زمین کرده است.

وی ضمن تأکید بر ضرورت ثبت تاریخ ادامه داد: تاریخ گذشته ایرانیان از بین رفته و نخستین علت آن هم ثبت نکردن و ننوشتن آن بوده است. شاید ایرانیان گمان کرده‌اند که به دلیل بزرگی این تاریخ، دیگران درباره آن نوشته‌اند و دیگر نیازی نیست آن‌ها تاریخ‌نویسی کنند.

محمودآبادی تصریح کرد: تاریخ ایران از زمان مادها شروع می‌شود و مادها هم به تاریخ توجه نداشتند و چیزی برای ما ننوشته‌اند اما در کتاب «تاریخ اندیشه ایرانی» سعی شده که چهره مادها هم شناخته شود. 

فریدون اللهیاری،مدرس تاریخ و مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اصفهان نیز کتاب فرهیخته والا را ارزشمند دانست و گفت: نثر ادیبانه و زیبای کتاب لذت زیادی به خواننده می‌دهد و سوای محتوای پرمغز، غنای ادبی نیز دارد.

وی، با اشاره به اینکه تاریخ باستانی ایران و اندیشه ایران باستان بحثی جدی است، ادامه داد: صحبت در مورد نوع برخورد با این تاریخ و اندیشه و محل قرارگیری این اندیشه و تاریخ در پیشینه و سابقه هویتی جامعه، مجال بسیاری می‌طلبد و یکی از چالش‌های اصلی تبیین هویتی در بین نسل جوانان، تاریخ گذشته ما به‌ویژه بخش تاریخ باستان است.

اللهیاری خاطر نشان کرد: «تاریخ اندیشه ایرانی» از هزاره پنجم قبل از میلاد تا دوره ساسانیان را پوشش داده و سرزمین ما در این دوران از لحاظ تاریخی فرازوفرودهای زیادی را پشت سر گذاشته است. عناصری که در این جغرافیا وجود دارد نیز بسیار متنوع و گوناگون است و امتزاج و ترکیب آن‌ها منجر به ظهور تمدنی می‌شود که صحبت درباره آن‌وقت بسیار می‌طلبد.

این مدرس تاریخ، مطالعه بر روی تاریخ باستان را نیازمند یک دپارتمان پژوهشی دانست و گفت: این دپارتمان باید محققین و پژوهشگرانی در حوزه دین‌شناسی، باستان‌شناسی، روانشناسی و ... را در خود داشته باشد.

وی تصریح کرد: اغلب ایرانی‌ها به تاریخ باشکوه هخامنشیان ابراز علاقه می‌کنند اما طی مطالعاتی که انجام داده‌ام به این نتیجه رسیده‌ام که ساسانیان سهم برجسته و مهمی در تاریخ هویتی ما داشته‌اند و از منظر اندیشه، فکر و محتوا، دوره‌ای غنی‌تر از ساسانیان در ایران باستان نداشته‌ایم. اگرچه در این دوره آسیب‌های جدی‌ای نیز وجود داشته اما می‌توان گفت که کمال آنچه ایرانیان پیموده‌اند، اعم از حسن و عیب، در دوره ساسانیان است. 

اللهیاری یادآور شد: دوره ساسانیان شناخته‌شده‌ترین دوره تاریخ ایرانی است و رجوع به منابع این دوره، ما را به منابع اصیلی از دوره ساسانیان متصل می‌کند که بخشی از این منابع به متون عربی ترجمه‌شده، بخشی هنوز پهلوی هستند.

وی هویت تاریخ ایرانی را از زمان ساسانیان دانست و گفت: در تاریخ ایران باستان قبل از ساسانیان نامی از ایران پیدا نمی‌کنیم، البته اشاره‌هایی شده ولی چیزی به‌عنوان ایران مستقیم وجود ندارد. اردشیر اول برای نخستین بار در کتیبه‌ای خود را شاهنشاه ایران معرفی می‌کند. به همین دلیل زمانی که از تاریخ اندیشه ایرانی صحبت می‌کنیم باید تمام پیش مقدمات را بر دوره ساسانی متمرکز کنیم.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: