• پنجشنبه ۱۴ شهریور ماه، ۱۳۹۸ - ۲۰:۲۸
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 986-5694-5
  • خبرنگار :
  • منبع خبر : ----

در کارگاه "حسن نمکدوست" چه گذشت؟

حسن نمکدوست تهرانی در کارگاه «مخاطب امروز، رسانه امروز» مباحثی را پیرامون تیپ‌شناسی مخاطبان و ملزومات جریان‌ساز شدن رسانه‌ها بیان کرد.

به گزارش خبرنگار ایسنا-منطقه اصفهان، کتابخانه مرکزی اصفهان صبح تا عصر امروز (پنجشنبه-14 شهریور ماه)  به همت فرهنگسرای تخصصی رسانه، میزبان برپایی کارگاه «مخاطب امروز، رسانه امروز» بود. حسن نمکدوست تهرانی، روزنامه‌نگار و رئیس مرکز آموزش و پژوهش روزنامه همشهری در این کارگاه گفت: تا سال 1925 ارتباطات، مترادف با بلاغت و سخنوری بود، اما از این سال به بعد، دانش ارتباطات برای نخستین بار در مطالعات تبلیغات بازرگانی مطرح شد و واقعیت امر این است که در عرصه تبلیغات، فهم مخاطب اهمیت بسیاری دارد.

وی ادامه داد: از سال 2005 موضوع مخاطب مسئله مرگ و زندگی شد. با آمیخته شدن حرفه روزنامه‌نگاری و آنچه در فضای مجازی رخ داد، همه با کاهش تیراژ مواجه شدند و مخاطب خود را در زمینه محتوای روزنامه‌نگارانه و تبلیغاتی از دست دادند، به همین دلیل بحث مخاطب شناسی در عرصه کار کاغذی جدی شد. 

نمکدوست تهرانی خاطر نشان کرد: در مواجهه با این وضعیت، مطبوعاتی‌ها از متخصصان تبلیغات و برندینگ درخواست کردند که ایده تازه‌ای در زمینه مخاطب به آن‌ها بدهد. یکی از متخصصان معروف این عرصه شرکت بزرگی به نام Y&R  بود که راه‌حل‌هایی را برای فهم مخاطب پیش پای آن‌ها گذاشت.

این روزنامه‌نگار گفت: شرکت مذکور، بر اساس هرم سلسله‌ مراتب نیازهای مازلو، هفت کلیدواژه را استخراج کرد که شامل هفت تیپ مخاطب رسانه‌ای می‌شد؛ گروه بقا، گریز، امنیت، جایگاه، کنترل، کشف و اصلاح، که هر یک از آن‌ها جهان مخصوص به خود را دارند.

وی ویژگی‌های بارز این هفت تیپ را چنین برشمرد: تیپ بقا، تسلیم و راضی است. در برابر تغییر مقاوم است، معتقد است که سربازی جوان‌ها را آدم می‌کند. بازگشت به گذشته را دوست دارد. ارزش‌های تغییرناپذیر دارد و چیزهای آشنا را انتخاب می‌کند. انگیزه اصلی این گروه نیز سلامت و اقتصاد است.

نمکدوست با اشاره به مشخصات گروه گریز ادامه داد: این تیپ که از آن به‌عنوان چارچوب شکن نیز یاد می‌شود، فرهنگ دار و دسته‌ای و زندگی بی‌هدف دارد. در جامعه مصرفی ازخودبیگانه است. میل به کمک گرفتن از بیرون دارد. برای امروز و بدون سازمان‌دهی زندگی می‌کند. پیشرفت را به تلاش مرتبط نمی‌داند و در انتخاب لباس نیز آنچه اندامش را بیشتر نشان بدهد انتخاب می‌کند. گروه گریز برای حفظ خود قانون را نقض می‌کند و پاسخش به امور نیز هنجارشکنی است.

عضو هیئت‌مدیره انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی گروه جریان اصلی یا امنیت را چنین شرح داد: این گروه، بزرگ‌ترین گروه در جامعه است. از رودررویی پرهیز می‌کند. اهل خانه و خانواده است. از ریسک اجتناب و برای آینده پس‌انداز می‌کند. روزمرگی به این تیپ حس رضایت می‌دهد و تابع قانون هستند ضمن اینکه همیشه ما را به من ترجیح می‌دهند.

وی افزود: برای تیپ جایگاه یا آرزومند هر چیزی ارزش تصویری دارد. این تیپ اهل معاشرت و جذاب به نظر رسیدن است. به نظر دیگران اهمیت می‌دهد. خیال‌پرداز و پیچیده است و به هر قیمتی می‌خواهد حفظ ظاهر کند.

نمکدوست تهرانی برای توضیح ویژگی‌های گروه کنترل یا موفق گفت: این گروه، رقابت گراست. دوست دارد جهان پیرامونش را کنترل کند. هدف‌گرایی قوی دارد. اهل چالش سودمند و دارای دستاورد است. قضاوت‌هایی قاطع و به‌موقع دارد، نماینده بالذات است و همیشه مشتاق دانستن. این تیپ، خود تائید کننده است، اعتمادبه‌نفس بالایی دارد و معتقد است که شایسته بهترین‌هاست. نیاز اصلی این گروه، کنترل است و هر وقت که فرصت کرد نیز استراحت می‌کند.

عضو هیئت‌مدیره انجمن ترویج علم ایران، انگیزه اصلی گروه جستجوگر را کشف دانست و اظهار کرد: تیپ کشف، عاشق خطر کردن و استاد رمزگشایی از پیام‌هاست. به تکانه‌ها جواب می‌دهد و در پی یافتن پاسخی برای سؤال «من کیستم» است. سرمشق‌های معمول را زیر پا می‌گذارد و ذات جوان و ماجراجو دارد. ایده نو به کار می‌برد و در جستجوی تفاوت‌هاست. 

وی ویژگی‌های گروه رفرمیست یا اصلاح را چنین شرح داد: این تیپ اهل تساهل و تسامح و عاشق بحث است. ازنظر این تیپ، حق، حق است. نظرات غیرمنتظره دارد. تحت تأثیر مقام قرار نمی‌گیرد. خلاقیت و آگاهی دارد و اصل اول آزادی را ناموافق بودن می‌داند. این تیپ می‌خواهد جهان جای بهتری برای زیستن باشد و فقط به یک جواب معتقد نیست. اصلاح‌گر برای قضاوت مستقل ارزش قائل است، روشنفکر و پیشرو و آگاه است و چیزها را فقط به دلیل نو بودن انتخاب نمی‌کند.

نمکدوست تهرانی، توجه به ویژگی‌های شخصیتی این هفت تیپ را راهگشای تولیدکنندگان محتوا در رسانه دانست و با بررسی رویکرد مجله تایم اوت، دلیل موفقیت آن را در جهان تشریح کرد. 

این استاد علوم ارتباطات، با اشاره به تغییراتی که شبکه‌های اجتماعی در جهان مخاطب ایجاد کرده‌اند، گفت: چند شیوه تیپ‌شناسی برای مشارکت‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی طراحی‌شده که روند تغییر آن را می‌توان از سال 1999 تا به امروز، کنار هم گذاشت و مقایسه کرد.

وی ادامه داد: سال 1999 تیپ‌شناسی مخاطب بر اساس درجه مصرف بود و به چهار دسته گردشگر، اهل جوشش، هوادار و خودی تقسیم می‌شد. گردشگرها گه گاه به شبکه‌ها سر می‌زدند، اهل جوشش، پیوند قوی اما فعالیت مصرفی فرعی داشتند. هوادارها میل شدید به حضور اما کنش کم  و خودی‌ها هم پیوند قوی و هم علاقه شدید به مصرف داشتند.

نمکدوست تهرانی تصریح کرد: در سال 2006 تیپ‌شناسی بر اساس قانون 1-9-90  بود. به این معنی که 90 درصد از مخاطبان کمین کننده‌ها هستند؛ همان‌ها که به تعبیری مفت سوار هستند، مطالب را می‌خوانند اما مشارکتی نمی‌کنند.  9 درصد را مشارکت‌کنندگان ادواری تشکیل می‌دهند که مشارکت گاه‌به‌گاه دارند و یک درصد نیز مشارکت‌کنندگان جدی یا کاربران فعال هستند.

این روزنامه‌نگار، جدیدترین تیپ‌شناسی مبتنی بر میزان نوع مشارکت را شامل گروه‌هایی مثل کمین کننده، هرازگاهی، اهل معاشرت و اهل بحث دانست و گفت: تعداد گروه فعال در این تیپ‌شناسی از یک درصد در سال 2006 به 15 تا 18 درصد رسیده است.

رئیس مرکز آموزش و پژوهش روزنامه همشهری خاطر نشان کرد: جریان سازی نیازمند توجه به چهار متغیر شناخت و آگاهی، تلقی از موضوع، خلق تمایز و ایجاد ربط است و اگر این چهار متغیر مدنظر رسانه‌ها قرار بگیرد آن‌ها می‌توانند جریان ساز باشند.

 کد خبرنگار:13038



انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: